Trang nhất » Tin Tức » Giới thiệu

Facebook Twitter More...DeliciousDiggFavorites

ĐÌNH TRUNG HÀ: Di tích - Lễ hội

Thứ tư - 10/04/2019 17:07

Lễ hội "rước nước" của người dân xã Trung Hà

Đình Trung Hà thuộc xã Trung Hà, là một di tích lịch sử quốc gia nằm trong khối các di tích lịch sử cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng trong phạm vi Vĩnh Phúc và Hà Nội. Đình thờ ngũ vị thần hoàng.

1. Thượng đẳng Phúc thần Quý Minh Đại vương

2. Thượng đẳng Thần Liệt Hầu công chúa Phùng Vĩnh Hoa.

3. Trung đẳng thần Hiển Giang Đại vương.

4. Trung đẳng Thần Hiển Linh Giang Đại vương.

5. Trung đẳng thần Phương Dung công chúa Ả Lã Nương Đê.

Trải qua thời gian dài do biến cố lịch sử, chiến tranh tàn phá và tác động của thiên nhiên nhất là sự thay đổi dòng của Sông Hồng, qua 7 lần dời chuyển, ngày nay dân làng tu tạo, giữ nguyên dáng vóc ngôi đình cổ kính. Đình kiến trúc kiểu Đông phương: Nội trị, ngoại khách, mái đao cong, Thượng nóc lưỡng long chầu nguyệt, kèo cột kiểu chồng rường hạ bẩy, các đầu dư đục chạm mây lửa, tứ linh, tứ quý, hoa lá tinh vi. Trong toà bái đường nhiều hiện vật giá trị như: hương án, nhiều hoành phi câu đối cổ.

Hoành phi câu đối:

Cửa giữa trước bái đường có đôi câu đối

Nghĩa khí hùng uy truyền dị tích

Trung thần vĩ liệt kỷ nguyên niên

Tạm dịch:

Nghĩa khí oai hùng truyền tích lạ

Trung thần oai liệt lớn lao còn mãi với tháng năm

Hai đầu bái đường có câu

Hào khí Tiên Nha kình Tô Mã

Tiên phong phấn nghĩa tá Trưng vương

Tạm dịch:

Khí anh hào Tiên Nha chống quân Tô Mã

Tân Phong tận lực vì nghĩa lớn Trưng vương

Bên kia có câu

Đàn thề sông Hát uy lai vũ

Cứ địa Tiên Nha thảo giặc thù

Tạm dịch:

Đàn thề sông Hát oai mưa tới

Cứ địa Tiên Nha đuổi quốc thù

Trong đại bái đường có câu

Thanh linh thắng địa, ngũ vị đại vương từ Quốc điển

Hà nhạc chung thiên, song thư công chúa miếu đường tôn

Tạm dịch:

Đất linh cảnh đẹp, thờ ngũ vị đại vương theo phép nước

Chuông trời vang sông núi, miếu đường tôn công chúa hai ngôi

Trên cao gian giữa đại bái đường có bức hoành phi lớn:

Hà Nhạc chung Linh

(Chuông thiêng vang khắp núi sông)

Lối vào cửa cung gian bên phải:

Địa Linh Nhân Kiệt

(Đất thiêng sinh người tài giỏi)

Cửa bên trái có bức hoành phi:

Âm Dương Hợp Đức

(Âm dương hợp thành đức lớn)

Câu đối treo hai cột giữa lòng đại bái nói về 3 thôn thờ phụng:

Hương hoả hữu tam thôn, Nam Bắc hà châu đa nhuận trạch

Cung từ kinh tái bốc, hậu tiền Lô Hát phả ân ba

(Hương lửa có tam thôn, nam bắc sông, bãi thấm nhiều ơn huệ

Sửa trị cung thờ lần nữa, cho trước sau sông Lô, sông Hát trải sóng ân)

Hai bên cửa vào cung:

Vũ miếu huân công truyền lịch sử

Trưng triều lương tướng chấn Nam thiên

Tạm dịch:

Miếu vũ (thờ thần) công lao rực rỡ, truyền lịch sử

Triểu Trưng tướng giỏi động trời Nam

Và:

Ngũ vị thành hoàng hộ quốc vạn dân lưu bảo tích

Nhất uy Vĩnh tướng anh linh thiên cổ sử hùng ca

Tạm dịch:

Ngũ vị thành hoàng giúp nước vạn dân giữ gìn tích báu

Nhất oai vĩnh tướng anh linh muôn thủa sử hùng ca

Câu đối ghi sự kiện oanh liệt, vang vọng một thời:

Đàn tặc địa vô dung, Nam Hải trường khu Tô thái thú

Phục thì thiên bất cộng, Tây hồ cư Hán tướng quân

Tạm dịch:

Không tha bọn giặc, biển nam chống quân thái thú (Tô Định)

Thù chẳng đội trời chung, Tây hồ cự với Hán tướng quân (Mã Viện)

Đình Trung Hà còn lưu giữ được 4 đạo sắc phong cho ngũ vị thần hoàng.

1- Hoàng Triều Thành Thái năm thứ 7 (1895) ngày 10/5 sắc phong:

Phương Dung công chúa Ả Lã Nương Đề trung đẳng thần

Hiển Giang đại vương trung đẳng thần

2- Hoàng triều Duy Tân năm thứ 5 (1911) tháng 6 Nhuận, ngày 8 sắc phong

Ả Lã Nương Đề phu nhân Nhàn uyển Dực Bảo Trung hưng Trung đẳng thần.

Hiển Giang bản cảnh Thành hoàng Đôn ngưng Dực Bảo Trung hưng chi Thần.

Hiển quốc Linh Giang đại vương Trung đẳng thần.

3- Hoàng triều Duy Tân năm thứ 5 (1911) tháng 6 nhuận ngày 8 sắc phong

Linh Giang Đại vương Dực Bảo trung hưng chi thần.

Hoàng triều Thành Thái năm thứ 7 (1895) ngày 10 tháng 5, sắc phong:

Quý Minh đại vương Thượng đẳng thần.

4- Hoàng triều Duy Tân năm thứ 5 (1911) tháng 6 nhận ngày 8 sắc phong:

Hiển ứng Anh thông Linh tế Linh điệu Các Cát Tuấn tĩnh Dực Bảo Trung hưng Thượng đẳng thần.

Hội chính của Trung Hà vào ngày 6/4 âm lịch hàng năm. Trong lễ hội thì sôi nổi nhất là cướp cây bông.

Cây bông được làm bằng một đoạn tre bánh tẻ, 5 đốt 4 khúc, đường kính 10cm, dài 2m không bị sâu. Làng chọn các lão ông gia cảnh song toàn đề huề phúc lộc để gọt vót từ sau ngày tết nguyên đán, dưới hai đốt tre được  lột, tước nhỏ thành sợi nan mỏng như tơ kéo về giữa khốc đan tết thành 4 nụ  bông  xoè ra 8 hướng như đám lông công, hoa và thân tre tô điểm giấy ngũ sắc, toàn đoạn tre như chiếc gậy hoa lớn. Mỗi lễ hội có hai cây bông, cây rước vào bái đường đặt trên hương án thờ cúng suốt mấy ngày lễ, chiều ngày 7 ngày giã hội, làng tổ chức cướp cây bông, cây bông được phường nhạc lễ đưa từ hương án ra cổng đình chủ lễ múa tiễn bông rồi bông được tung ra. Lực lượng cướp bông đã chờ sẵn. Những nhà tham gia cướp cây bông phải đặt lễ từ kỳ lễ hội trước để làng xem xét kỹ: không vướng tang, không mắc mớ việc làng nước, làm ăn lương thiện, gia đình đầm ấm, sung túc mới được tham gia cướp bông, vì cướp được  bông là được ăn thần lộc suốt đời.

 

Đình Trung Hà được xếp hạng di tích cấp tỉnh năm 1996

Mỗi cây bông tuỳ theo số nhà đặt lễ mà phân ra 3 tốp hay 5 tốp, mỗi tốp dự cướp có từ 10-15 người, toàn là nam giới, con cháu nhà chủ khoẻ mạnh, lực lưỡng. Để giành được phần thắng chủ phải chọn người, đãi hậu trước khi vào cướp. Khi cây bông vừa lao ra cổng đình, toán người trực sẵn hò reo, xô đẩy nhau vào cướp rất vui. Cây bông cướp được, chủ nhà đưa lên bàn thờ giữ gìn hương khói. Mặc dù tre bông chặt vào tháng Giêng dễ mọt, thế mà những nhà lộc lốt bông còn tới 50-60 năm sau.

Tục cướp cây bông ở đình Trung Hà có từ thời công chúa Vĩnh Hoa luyện quân, tục cướp cây bông thể hiện tinh thần thượng võ, chọn anh tài giúp nước đánh giặc của tướng quân Hai Bà Trưng.

Đình Trung Hà được xếp hạng di tích cấp tỉnh năm 1996.

 

Theo "Di sản văn hóa Yên Lạc"

yenlac.vinhphuc.gov.vn

Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin cũ hơn

 

Vua Phùng Hưng

                 

  

 

   

 

   

Địa điểm truy cập Web

Locations of Site Visitors

Danh mục

Lượt truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 20


Hôm nayHôm nay : 1640

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 33103

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 6716339