Trang nhất » Tin Tức » 4 phương » Văn hóa xã hội

Facebook Twitter More...DeliciousDiggFavorites

Địa linh, sinh nhiều nhân kiệt

Thứ năm - 27/04/2017 20:04
Làng Bùng, tên chữ là Phùng Xá - một vùng quê cổ kính và có truyền thống văn vật của huyện Thạch Thất, trấn Sơn Tây xưa, nay thuộc Hà Nội. Đây cũng là vùng đất sinh ra nhiều nhân kiệt, nổi tiếng là Trạng Bùng Phùng Khắc Khoan.

Truyền thuyết lập làng gắn liền với nhân vật lịch sử, cũng là thành hoàng làng Bùng, là Phùng Thanh Hòa (thế kỷ thứ VI). Thần phả làng Bùng ghi: “Ngày 11 tháng 8 năm Bính Dần, Đại vương (tức Hữu tướng quân Phùng Thanh Hòa) dẫn quân đến Liên Trang, hợp binh cùng nhà vua (Lý Bí) đóng tại hồ Điển Triệt, ra sức sửa sang và đóng nhiều thuyền chiến dàn kín mặt hồ, làm cho quân Lương thấy mà khiếp sợ...” Về sau, Hữu tướng quân đến An Hoa Trang, thấy địa thế đẹp, nên lập công sở ở đây. Ngài mất tại An Hoa Trang, dân thờ Ngài là thành hoàng, và đổi gọi An Hoa Trang thành làng Phùng Xá, để ghi nhớ người anh hùng đã có công với dân với nước...

Phùng Thanh Hòa vừa là Phúc thần, vừa là thủy tổ của làng Phùng Xá, cũng là tiền thân của họ Phùng ở vùng quê này. Làng Bùng nằm trong vùng văn hóa quan trọng, có thể gọi là vùng văn hóa xứ Đoài, bốn bề có nhiều danh sơn và cổ tự. Cách làng không xa, có núi Sài Sơn với chùa Phật Tích (chùa Thầy), gắn liền với tên tuổi thiền sư Từ Đạo Hạnh (thời Lý). Chếch về phía Tây Bắc chừng 5 cây số có chùa Tây Phương và chùa Cực lạc...

Là vùng đất linh nên thường sinh nhiều nhân kiệt. Thời Lý, có Đại tư mã Nguyễn Cảnh Câu; thời Trần có Thị thư Hàn lâm viện Nguyễn Đăng Đạt. Thời Lê, Phùng Xá nảy sinh khá nhiều danh tài, như Vũ Đình Dung, Tiến sỹ khoa Quý Sửu 1733 niên hiệu Long Đức thứ hai đời Lê Thần Tông, làm quan đến Hàn lâm viện Thừa chỉ; Nguyễn Nham, Tiến sỹ đời Lê Dụ Tông... Đặc biệt, có Tiến sỹ Thái tế Mai quận công Phùng Khắc Khoan, người đời hay gọi là Trạng Bùng.

Trạng Bùng Phùng Khắc Khoan sinh năm 1528, có hiệu là Hoằng Phu, Nghị Trai, Mai Nham Tử, 53 tuổi mới đỗ Tiến sỹ khoa Canh Thìn 1580 và là một công thần có nhiều công tích với nhà Lê trong cuộc chống Mạc. Ông từng trải qua nhiều chức trọng như Đặc tiến Kim tử vinh lộc đại phu Tán trị Thừa chính sứ ty, Thừa chính sứ Thanh Hoa, Tả thị lang bộ Công, rồi Thượng thư bộ Công, Thượng thư bộ Hộ, tước Mai Quận công. Năm 1597, Phùng Khắc Khoan làm Chánh sứ sang triều Minh, như Lê Quý Đôn viết trong sách Kiến văn tiểu lục: “Phùng Khắc Khoan phụng mệnh đi sứ, tuổi đã ngoại bảy mươi... biện bạch quang minh chính đại, hoàn thành sứ mệnh vua giao, làm mạnh mẽ thể chế trong nước...” Đặc biệt, trong lần đi sứ này, Phùng Khắc Khoan đã kết giao với Lý Toái Quang, sứ thần Triều Tiên, là một tài năng văn chương. Trong các cuộc gặp gỡ, ông cùng Lý Toái Quang đàm đạo văn chương theo cách “bút đàm”, và đã để lại trong ký ức vị sứ thần Triều Tiên nhiều ấn tượng đẹp đẽ. Lý Toái Quang ghi lại chân dung Phùng Khắc Khoan: “Sứ thần họ Phùng, tên Khắc Khoan, tự hiệu là Nghị Trai, tuổi ngoài bảy mươi, hình dáng lạ lùng, răng nhuộm đen, tóc vấn thành búi, áo dài, ống tay rộng. Khăn đội trên đầu thì lấy cả khổ vải đen trùm lên như dáng khăn ông sư. Ông tuy đã già nhưng sức còn khỏe, thường đọc sách, viết sách luôn...”

Sự nghiệp văn thơ của Phùng Khắc Khoan để lại cho đời gồm cả những tác phẩm bằng chữ Hán và chữ Nôm, trong đó Ngôn chí thi tập, Lâm tuyền vãn và Mai Lĩnh sứ hoa thi tập là 3 tác phẩm quan trọng. Lâm tuyền vãn được Phùng Khắc Khoan viết trong thời gian do sự trái ý vua nên bị đi đày ở vùng Con Cuông, Nghệ Tĩnh, gồm 185 câu thơ chữ Nôm, thể lục bát, nói về cách trồng các loại rau, quả cùng công dụng của từng loại đối với con người. Qua Lâm tuyền vãn, thấy tác giả có một vốn tri thức nông nghiệp vô cùng phong phú, và còn thấy những tâm sự trước cuộc đời và một tình yêu cuộc sống thật sâu xa của ông. Trong thời gian đi sứ nhà Minh, Phùng Khắc Khoan viết nhiều thơ, tập hợp trong Mai Lĩnh sứ hoa thi tập, là nỗi lòng thương nhà, yêu nước của ông. Còn tập thơ Ngôn chí thi tập (Tập thơ nói về chí), hiện còn chừng hơn 200 bài, Phùng Khắc Khoan viết từ khi còn trẻ đến buổi về già. Ông tâm niệm: “Văn chương phải sắc bén, coi thường con dao của bọn thư lại. Bút phải được dùng làm tươi sáng, vẻ vang cho nước” (Mao trung thư)...

Gần cả cuộc đời Phùng Khắc Khoan bôn ba với đại nghiệp của nhà Lê Trung Hưng, khi già cả, ông xin nghỉ quan về sống ở quê. Nếp nhà xưa của tổ phụ được Phùng Khắc Khoan cho sửa sang lại, làm nơi ở, cũng là nhà thờ tổ họ Phùng, ông gọi là Hoàng Đạo thư đường. Ông cũng lấy nhà mình làm nơi dạy dân chữ nghĩa và luyện tập văn chương nên Hoàng Đạo thư đường vừa là trường học, lại như một câu lạc bộ văn hóa làng Bùng...

Phùng Khắc Khoan là nhân vật lịch sử tài kiêm văn võ. Trên các lĩnh vực chính trị, quân sự, kinh tế, ngoại giao và văn hóa, ông đều có những cống hiến xuất sắc, người đương thời coi ông là “nhân vật đệ nhất”. Dân gian tôn ông là Trạng Bùng với nhiều bài ca, truyền thuyết phổ biến ở xứ Đoài, trong đó cả huyền thoại ông là bạn tâm giao với Thánh mẫu Liễu Hạnh... Riêng đối với quê hương Phùng Xá, từ hơn 3 thế kỷ trước đã trở thành một làng quê có nghề dệt nổi tiếng và có những đồng ngô, đỗ trù phú, chính là dấu ấn sâu đậm nhất mà Phùng Khắc Khoan để lại cho đời sau.

ANH CHI/ daibieunhandan.vn
Tổng số điểm của bài viết là: 1 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

Vua Phùng Hưng

                 

  

 

   

 

   

Địa điểm truy cập Web

Locations of Site Visitors

Danh mục

Lượt truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 21

Máy chủ tìm kiếm : 2

Khách viếng thăm : 19


Hôm nayHôm nay : 579

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 44241

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 6053092

Đặt Logo, Banner